دشتی ها


خونه
تماس
 

۱۳۸۸/۱٠/٥

 

آیین‌های عاشورایی در حسینیه میرزای خورموج

 

 حسینیه میرزا، مرکز ثقل آئین‌های مذهبی خورموج

در این میان حسینیه میرزای خورموج به عنوان مرکز ثقل آئینی و مذهبی که نخستین حسینیه این شهر نیز هست جایگاه مهم و رفیعی در خورموج دارد و دارای تقدس ویژه‌ای در میان اهالی است.
حسینیه میرزای خورموج در سال 1306 قمری توسط میرزا اسدالله مباشر دشتی فرزند ملا عبدالعلی از بزرگان طایفه میرزایان خورموج احداث شد.
میرزا اسدالله مسقط‌الراس پدرش روستای مغدان دشتی و معاصر با محمدخان دشتی بوده است، مشارالیه بعد از فوت پدر به عنوان برادر بزرگتر ریاست خانواده و بازماندگان طایفه را بر عهده می‌گیرد.
وی نخست در دستگاه حسین‌خان برادر محمدخان که محل سکونت و حکومتش کاکی دشتی بوده است، شغل پیشکاری و منشی‌گری را داشته است. ایشان مدتی بعد دستگاه حسین‌خان را ترک کرده و به خورموج که مقر حکومت محمدخان بوده وارد می‌شود و در دستگاه خان به شغل مباشری، منشی‌گری و سررشته‌داری و پیشکاری می‌پردازد.
محمدخان که مردی ادیب و متمدن وتحصیل کرده بود، مانند پدری مهربان، میرزا اسدالله و دو برادر کوچکش میرزا علی و میرزا نصرالله را تربیت می‌کند.
میرزا اسدالله با کفایت و لیاقتی که از خود نشان می‌دهد، رسماً از طرف دربار سلاطین قاجار به معاونت حکومت دشتی منصوب و هر ساله حکم و فرمان شاهی به او صدور می‌یافت و بدین ترتیب میرزا اسدالله و دو برادرش در خورموج متمول می‌شوند.
میرزا اسدالله سپس در زمان حکومت جمال‌خان نیز به عنوان منشی اصلی وی منصوب می‌شود، میرزا اسدالله شخصی متدین و در اعتقادات مذهبی و دینی خویش بسیار راسخ و با ثبات بوده و در انجام کارهای خیر همیشه مستعد و پیشگام بوده است و علاوه بر خورموج، مسجد قدیمی بردستان از توابع بندر دیر نیز از ابنیه خیریه اوست.

احداث حسینیه به دست میرزا اسدالله

با توجه به روحیه دینی و عشق و ارادت او به خاندان پیغمبر (ص)، تصمیم می‌گیرد که مسجد و حسینیه‌ای را در خورموج احداث کند و در سال 1206 هـ‌ق حسینیه را که زمینش نیز به خودش تعلق داشت، بنا می‌کند.
ساخت حسینیه دو سال به طول می‌کشد و معمار ین حسینیه دقیقاً مشخص نیست اما حدس و گمان بر این است که معمار حسینیه میرزای خورموج میرزا فتح علی معمار شیرازی که معمار قلعه بوده است.
میرزا از این جهت که نمی‌خواسته در ثواب حسینیه و مسجد شریکی داشته باشد هر کسی را کاری انجام می‌داده بدون مزد نمی‌گذاشته و اول صبح به کارگران 10شی برابر با 50 دینار دستمزد پرداخت می‌کرد.
حسینیه دارای سقف‌های گنبدی شکل و از ایوان‌های مختلفی برخوردار است، مصالح حسینیه سنگ و گچ چاری بوده که سنگ گچ را از کوه بیرم می‌آوردند و با هیزم وتنگ نخل سوزانده و سپس کوبیده و با شن مخلوط کرده و گچ می‌ساختند، ستون‌های حسینیه درونشان خالی است تا بر اثر انقباض و انبساط تعادل ایجاد شود و لطمه‌ای به ستون‌ها نخورد.
در ابتدا روشنایی حسینیه توسط فانوس تأمین می‌شده و سپس چراغ توری وچراغ‌های بلوری (لاله) روشنایی حسینیه را تأمین می‌کرده تا این که در سال 1345 برق می‌آید و در همان سال‌ها نیز بلندگو در حسینیه نصب می‌شود، فرش‌های حسینیه در ابتدا غالبا حصیر و مقداری هم نمد و قالیچه بوده وسپس زیلو خریداری می‌شود.
ایوان‌ها نیز اوائل بدون درب بوده که توسط مرحوم سید عباس شهزاد یکی از بانیان حسینیه درب تخته‌ای ساخته ونصب می‌شود، میرزا اسدالله پس از حسینیه، مسجد میرزا را دو سال بعد می‌سازد و غسال‌خانه‌ای را نیز نزدیک حسینیه احداث می‌کند و در سال 1318 قمری فوت می‌کند.
با فوت میرزا اسدالله سید علی شاه‌جعفر بانی حسینیه می‌شود و به ترتیب فرزندان و نوادگان وی که به خاندان رکنی مشهورند بانی حسینیه می‌شوند.
میرزا اسدالله در منطقه دارای مستغلات و املاکی از جمله در منطقه خاییز اهرم و روستای کاردنه دشتی دارای زمین‌های زراعتی و باغات خرما و مرکبات بوده که از درآمد و محصول آن‌ها برای روضه‌خوانی و عزاداری در ماه‌های محرم و صفر در حسینیه میرزای خورموج مصرف می‌کرده است.
مراسم سوگواری امام حسین (ع) با شکوه خاصی در حسینیه برگزار می‌شده و روضه‌خوانی، سینه‌زنی و مراسم تعزیه و ... با آئین خاصی اجرا می‌شده که البته بعضی از این رسوم و آئین‌ها تا هنوز باقی است.
زائر احمد زایر حسن، سید باقر شاه‌جعفر، سید محمد مهدی و سید اسدالله جعفری، مرحوم سید احمد بهزادی، مرحوم سید مصطفی شاه کوچک روضه خوانان محلی این حسینیه بوده‌اند که پس از انقلاب غالباً روضه‌خوانان، روحانیون اعزامی از شهرهای دیگر و به ‌ویژه قم بوده و هستند.

مقتل‌خوانی در منطقه دشتی

کتاب روضه‌الشهدا یا مقتل‌خوانی یکی از سنت‌های رایج در منطقه دشتی بوده که هنوز در حسینیه میرزا اجرا می‌شود و از قدیم کسانی چون زائر محمد زائر قنبر، مرحوم میرزا محمود حامدی شاعر اهل‌بیت خورموجی، مرحوم ملا حسن محمدی و حاج ابراهیم محمدی کتاب‌خوان حسینیه بوده‌اند.
کتاب روضه را کتاب‌خوان در اول مراسم می‌خواند و برای آگهی مردم از روضه‌خوانی نیز ذاکران ذکر می‌گفته‌اند، معمولاً ذکر پس از پایان نماز جماعت مغرب و عشا خوانده می‌شود که هنوز نیز این رسم رایج است.
نوحه پامنبری پیش از روضه‌خوانی و رفتن سخنران یا روضه‌خوان روی منبر اجرا می‌شود و گروهی دایره‌ای شکل می‌دهند و 2 یا 3 نفر نوحه‌خوان اصلی هستند و سایرین جواب می‌دهند، غالب نوحه‌های پامنبری را درایی ساخته است اما شیخ علی عاشوری متخلص به معکوس و شیخ حسین عاشوری و ... نیز نوحه‌هایی دارند.
در خورموج و در حسینیه میرزا در ابتدا سینه‌زنی متفاوت از اکنون بوده و مراسمی خاص این شهر اجرا می‌شده و مرحوم سید حسام رضوانی و حسن محمد عبدالله (حسو) نوحه‌خوانان اصلی بوده‌اند و محمد بحرالعین یکی دیگر از نوحه‌خوانان حسینیه در دهه 40 سینه‌زنی و نوحه‌های بوشهری را جایگزین سینه و نوحه‌های سنتی خورموج می‌کند. سینه محلی خورموج شکل واحد داشته و پای سینه زن تا نزدیک پیشانی بالا می آمده و "میر علمدار حسین بی سرافتاده " یا "این سر پر ز خون بین کنار مصطفی و چون علی اکبر سوی میدان شد " از نوحه‌های قدیمی بوده که تقریباً منسوخ شده است.
در حسینیه میرزا عصر عاشورا از همان سال‌های اولیه تأسیس تا پیش از انقلاب تعزیه اجرا می‌شده و مرحوم شاه سیف و سید نعمت الله رکنی، مرحوم سید مرتضی و سید ضیا رضوانی، مرحوم سید اسدالله جعفری، مرحوم محمد و غلامعلی یزدان‌پناهی، مرحوم فخرالدین علایی، مرحوم میرزا احمد و هدایت الله خواجگانی، مرحوم شاه ابراهیم حسینی و خورشید پورسعید، سید حسین رضوانی و حاج محمد کازرونی برخی از کسانی بوده‌اند که در نقش‌های مختلف تعزیه اجرا می‌کردند.
علم‌گردانی نیز یکی از دیگر آئین‌های اجرا شده در محرم بوده که روز هشتم و نهم محرم علم منسوب به حضرت ابوالفضل در زمانی که خورموج جمعیت زیادی نداشته در تمام خانه‌های اهالی گردانده و دور علم نوحه می‌خواندند و سینه می‌زدند.

شب عاشورا همه تا صبح بیدارند

با رشد جمعیت علم روز هشتم وارد حسینیه شده و در حسینیه علم‌گردانی صورت می‌گیرد، شب عاشورا عزاداران تا صبح بیدارند و علاوه بر مراسم‌های یادشده بیت و لیله‌خوانی، گهواره جنبان علی‌اصغر که ویژه زنان است و مراسم صبحدم اجرا می‌شود.
در ایام محرم تا شب دهم هر شب اختصاص به یکی از شهدای کربلا دارد و ظهر روز عاشورا روضه‌خوان پس از آن که مصیبت شهادت امام حسین را می‌خواند از منبر پآئین می‌آید و بر سر زنان " ای ذوالجناح باوفا کو حسین من " را می‌خواند و دیگران حلقه‌های سینه‌زنی را تشکیل می‌دهند.
شام غریبان نیز مراسم خاص خود را دارد هر چند نمای قدیمی حسینیه میرزا با افزایش بنا و تعمیرات جدید در حاشیه قرار گرفته است اما هنوز ستون‌ها و سقف گنبدی آن پابرجاست و سنگ‌ها، خشت‌ها و آجرهای آن بیش از نیم قرن است که ذکر امام حسین می‌گویند و میزبان قدم‌های مشتاقان و دوست‌داران اباعبدالله است.

منبع:فارس

 
 

محمدم از دشتی کاکی خورموج کبگان سرمک کردوان چاوشی زیزار درازی : ۱۱:٠٢ ‎ق.ظ

 

 
محمدم از دشتی کاکی خورموج کبگان سرمک کردوان چاوشی زیزار درازی



نویسندگان
محمدم از دشتی کاکی خورموج کبگان سرمک کردوان چاوشی زیزار درازی


آرشیو وبلاگ
امرداد ٩٥
خرداد ٩٥
اردیبهشت ٩٥
اسفند ٩٤
بهمن ٩٤
دی ٩٤
آذر ٩٤
آبان ٩٤
مهر ٩٤
شهریور ٩٤
امرداد ٩٤
تیر ٩٤
خرداد ٩٤
اردیبهشت ٩٤
فروردین ٩٤
آذر ٩۳
آبان ٩۳
مهر ٩۳
شهریور ٩۳
امرداد ٩۳
تیر ٩۳
خرداد ٩۳
اردیبهشت ٩۳
فروردین ٩۳
اسفند ٩٢
بهمن ٩٢
دی ٩٢
آذر ٩٢
آبان ٩٢
مهر ٩٢
شهریور ٩٢
امرداد ٩٢
تیر ٩٢
خرداد ٩٢
اردیبهشت ٩٢
فروردین ٩٢
اسفند ٩۱
بهمن ٩۱
دی ٩۱
آذر ٩۱
آبان ٩۱
مهر ٩۱
شهریور ٩۱
امرداد ٩۱
تیر ٩۱
خرداد ٩۱
اردیبهشت ٩۱
فروردین ٩۱
اسفند ٩٠
بهمن ٩٠
دی ٩٠
آذر ٩٠
آبان ٩٠
مهر ٩٠
شهریور ٩٠
امرداد ٩٠
تیر ٩٠
خرداد ٩٠
اردیبهشت ٩٠
فروردین ٩٠
اسفند ۸٩
بهمن ۸٩
دی ۸٩
آذر ۸٩
آبان ۸٩
مهر ۸٩
شهریور ۸٩
امرداد ۸٩
تیر ۸٩
خرداد ۸٩
اردیبهشت ۸٩
فروردین ۸٩
اسفند ۸۸
بهمن ۸۸
دی ۸۸
آذر ۸۸
آبان ۸۸
مهر ۸۸
شهریور ۸۸
امرداد ۸۸
تیر ۸۸
خرداد ۸۸
اردیبهشت ۸۸
فروردین ۸۸
اسفند ۸٧
بهمن ۸٧
دی ۸٧
آذر ۸٧
آبان ۸٧
مهر ۸٧
شهریور ۸٧
امرداد ۸٧
تیر ۸٧
خرداد ۸٧
اردیبهشت ۸٧
فروردین ۸٧
اسفند ۸٦
بهمن ۸٦
دی ۸٦
آذر ۸٦
آبان ۸٦
مهر ۸٦
شهریور ۸٦
امرداد ۸٦
تیر ۸٦
خرداد ۸٦
اردیبهشت ۸٦
فروردین ۸٦
اسفند ۸٥
بهمن ۸٥
دی ۸٥
آذر ۸٥
آبان ۸٥
مهر ۸٥
شهریور ۸٥
امرداد ۸٥
تیر ۸٥
خرداد ۸٥
اردیبهشت ۸٥
فروردین ۸٥
اسفند ۸٤
بهمن ۸٤
دی ۸٤
آذر ۸٤
آبان ۸٤
مهر ۸٤
شهریور ۸٤
امرداد ۸٤
تیر ۸٤
خرداد ۸٤
اردیبهشت ۸٤
فروردین ۸٤
اسفند ۸۳

www.flickr.com

لینک دوستان
نصير بوشهر
نسیم جنوب
دکتر عبدالمجید مصلح
اکبر منصوری نسب
ابو حنانه
عبدالمهدی حاجيانی
خورموج
پادشاه عالم
ماندستان کاکی
تیک تاک
وحدت کاکی
نگار عشق
عکسهای دشتی
حسن عبدی
امين چاه شوری
شهرداری خورموج
انجمن آينده سازان توسعه جنوب
رضا دشتی منش
کريم جعفری
اکبر شيخ زاده/تورنتو
بوشهر.دات.کام
ايرانجوان خورموج
آزادی خورموج
سجاد زنده بودی
دهستان طسوج
سايت خبری جويا
استاد س.محمدرضا هاشمی زاده
بوجیکا
شعر دشتی
تاريخ دشتی
سادات دشتی
هیرو
حاج علی زينبی
زنده ياد دکتر احمد ظريف فرد
هواشناس
محمد باقر حاجيانی
شوق وصال
چشوک
خبر دير
عبدالحميد پهلوزاده
هيات صاحب الزمان(عج کردوان
تنگستانی ها
خورموج
بوشهری های مقیم تهران
حسن غلامی
فراز بهزادی
عمو اروند
مشقهای خط خطی
مقالات کامپيوتر
مدرسه بقیه الله(عج)
محمد جواد غريبی
مانيفست آدمک کشی
شاگردان آیت الله دکتر آلبویه
ستاره عشق
دکتر طالب موذنی
باغ سيب صداقت
نشريه الکترونيکی بازدم
علیرضا عمرانی
مهدی چاه شوری
دانشگاه آزاد خورموج
ضيافت(سجاد واعظی
حميد شکيبا
از خنده ها و خاطرات
مهری غريبی
کیان جنوب(عمار شهنیایی
رضا جمالی حاجیانی
در اندیشه فردا(م.محمدی
خبرگزاری خلیج فارس
سمیرا بهزادی
عباسعلی شعبانی
ماشاالله شیخیانی
نون و نمک
اندیشه گر
حسین حیدری
نیمدری
طراحی قالب
علی امیر نژاد
ابراهیم دانش
واحد خواهران هیات صاحب الزمان کردوان
یک قدم تا بی نهایت
اشوم خرگی(سید علی.ن.حسینی
مهندس مصطفی احمدی
بردخون
وبگرد(حسین حاجی پور
از دیار کاکی(محمد احمدی
گروه تحقیقاتی وبزن
ستاد بازسازی عتبات دشتی
حسن صداقت
ابوالفضل منصوری نسب
یا حسین(ع) سالار زینب
فردای دیگر(جواد دشتی منش
مهندس علیرضا چمکوری
پسری همراه خاطراتش
دشتی دشت آرزوها(م.مغدانی
خاطره ها نمی میرند(ف.احمدی
مهندسی عمران(ک.کردوانی
هجوم سایه ها(محسن حیدری
کردوان علیا(علی متفق جو
امام زادگان دشتی(ع.متفق جو
سادات کاکی(س.ش.حسینی
روستای سنا
صادق و سعید زنده بودی
دانشجویان حسابداری آزاد بوشهر
عباس قبادی
هزاردستان(علی امیرنژاد
علی وار(دشتی
رحمان نجفی
مردومان مسیله(مجیو
فایز دشتی
مقالات مهندسی عمران
چرت و پرت های یک حسن
علی شیخیانی
برمصاد دیارمن خورموج
ساسان صالح احمدی
دکتر مهدی نیک نفس
غلامرضا حیاتی
سعید صالح احمدی
حسابدار قرن
گریه ی اشک ها
روستای فقیه حسنان
پلیسور
الیاس شهدوست
غزل سرا
تازهای جهان
گلستان هنر
شهر من کاکی
همکلاسی
دهداری-عسلویه
روستای ناری
تنهایی
امید به خدا
کمیل قحطان
فتوبلاگ "سی"
سلت(چیله)
هواداران شاهین
سلام دیر
برانوش
مهندسی شیمی
قدرت پرواز
عکس های حافظه دوربینم
دانشجویان هرمزگانی دانشگاه رجایی تهران
زیست شناسان دوم دبیرستان
داوران فوتبال دشتی
دکتر غلامرضا جعفری نیا
عقاب خورموج
آزادی شنبه
باشگاه فوتبال دهداری
روستای دهوک
مسجد جامع خورموج
دکتر ابوالقاسم شریف زاده
مهندس محمد آتیار
دو راهک
مروارید جنوب
به سوی ظهور
شیرین تر از عسل
شاهین خورموج
روابط عمومی خورموج
چاه حسین جمال
ابوذر زارعی
یوسف اسکندری
غلامعلی زارعی
عشایر قشقایی دشتی
انیمیشن سازان دشتی
غلامرضا ابراهیمی
الیاس سلیمی
شعر شنبه
تروشک
زیارت ساحلی
خورموج سر خط!
گالری ماهور
فاضل عاشوری
داستان های من و پتروشیمی خارک
کیان جنوب
صدف جنوب
سیدمحمد جواد رکنی
روستای درازی
مسجد قائم آل محمد دشتی
حرف هایی که نزدم
فاصله های بی رنگ
من و پدرم
مهندس اسدپور خواجه گانی
زنده یاد عیسی شوقی وحدت
کهنوج،نگین رودبارزمین
روح الله تمییزی نژاد
محمد حسین بکمی
چرتکه
تی فو نو
چرند و پرند
پاس کاکی
سنا نیوز
چراغ های رابطه
فایز دشتی
سافت بال خورموج
مهدی شیخیانی
دست نوشته های من
زینب علیزاده
فاطمه اسماعیلی
شعر و ادبیات کردوان
فوتبال کردوان
استقلال اسماعیل محمودی
کردوان سفلی،گذشته،حال و آینده
مسجد امام رضا(ع)خورموج
کانون فرهنگی هنری الغدیر خورموج
زیارت ساحلی از نگاه دوربین
چاووشی
اندیشه من=اندیشه تو
اخبار روز شاهین بوشهر
دل نوشته های یک سیوول
کاکی،شهر 300در
پهلوی پارسی
چیزی شبیه دلتنگی
سافتبال بانوان خورموج و ایران
نیلوفر خیال
وب سایت آیت الله منهاج دشتی
روستای باغ علی باقر
ابیانه:زیباترین روستای جهان
عزاداری سنتی بوشهر
یاداشت های شخصی آزاد
من و دوربینم
شیخیان- بست بلند
روستای زیارت ساحلی(نجیرم)
دل نوشته های من
تات وب
کاروانیان
انجمن وبلاگ نویسان کاکی
دوشاب دشتی
عشق وراوی
عشقم خورموج
خاطرات پشت كنكوري
رزمی ها(رئیس ها)
زیر آساک قلعه خورموج
♥best friends♥
Look Our Love
طوفان خورموج
آيم خوشي هسي
صدای روستای سنا
عکاسخانه
تیم والیبال دلیران دشتی
یادها و خاطره ها
کردوان سفلی
شروه
بهنام ابولی
مهدی تنو
وضعیت جوی خورموج
وضعیت جوی بادوله
وضعیت جوی فقیه حسنان
وضعیت جوی کبگان
وضعیت جوی سرمک
وضعیت جوی چاوشی
روستای احشام قائدها
پایگاه اطلاع رسانی بردخون کهنه
کردوان علیا
تابان خورموج
پایگاه اطلاع رسانی حاج آقا محمدی امام جمعه کاکی
زمین سبز
خاندان رزمی

خروجی وبلاگ
feed

پشتيباني
وبلاگ فارسی

 
[ منزل | قديما | تماس ]